M67 - Lausþyrping í Krabbanum

Kort af Krabbanum. Smellið á myndina til þess að fá upp stærra kort.

M67 (NGC 2682) er lausþyrping í Krabbanum. Johann Gottfried Koehler var fyrstur til þess að uppgötva þyrpinguna svo vitað sé en margt bendir til þess að hann hafi ekki getað greint í sundur einstakar stjörnur. Charles Messier fann þyrpinguna af sjálfsdáðum og lýsir henni svo í skrá sinni þann 6. apríl 1780:

Þyrping smárra stjarna í þokumóðu neðan við suðurkló Krabbans. Staða [M67] ákvörðuð út frá stjörnunni alfa [í Krabbanum.

M67 er í hópi elstu lausþyrpinga sem fundist hafa og er langelst af þeim lausþyrpingum sem finna má í Messier-skránni. Talið er að þyrpingin sé um 3-4 milljarða ára gömul sem er fáheyrt um lausþyrpingar sem sundrast með tímanum. Stjörnufræðingar spá henni langlífi en þeir hafa reiknað út að stjörnurnar geti haldið hópinn í um 5 milljarða ára til viðbótar sem er svipaður tími og sólin okkar á ólifaðan. Stjörnur þyrpingarinnar eru nokkuð yngri en sólin okkar en hafa svipaða efnasamsetningu. Hafa fundist um 100 stjörnur í M67 sem svipar til sólarinnar okkar en alls er talið að um 500 séu stjörnur í þyrpingunni.

Lausþyrpingin M67 á stjörnuhimninum

M67 er í um 2600 ljósára fjarlægð frá sólu. Sýndarbirtustig hennar er +6,9 og þyrpingin sést því ekki með berum augum. Hægt er að koma auga á hana með handkíki eða stjörnusjónauka nærri stjörnunni alfa í suðausturhluta Krabbamerkisins. Hún er falleg í meðalstórum sjónauka og skera 20-30 björtustu stjörnurnar sig úr skaranum.

Staðsetning lausþyrpingarnar M67 og M44 í Krabbanum.

Heimildir:

1. Snævarr Guðmundsson. 2004. Íslenskur stjörnuatlas. Mál og menning, Reykjavík.
2. Vefsíðan seds.org (skoðuð 22. júlí 2008).