Áhugaverðir fyrirlestrar á laugardag

1. október 2009

Vert er að vekja áhugafólki um vísindi athygli á forvitnilegum fyrirlestrum sem fram fara laugardaginn 3. október. Klukkan 13:00 í stofu 132 í Öskju, Náttúrufræðihúsi Háskóla Íslands, flytur Guðmundur Eggertsson, prófessor í erfðafræði, fyrirlestur um uppruna lífsins. Rúmri klukkustund síðar hefst í Bessastaðakirkju fyrirlestur Einars H. Guðmundssonar, prófessors í stjarneðlisfræði, um stjörnuathuganir Rasmus Lievog í Lambhúsum á Álftanesi. Að loknu erindi Einars fjalla Trausti Jónsson veðurfæðingur og Hilmar Garðarsson sagnfræðingur fyrirlestur um veðurathuganir Lievogs.

Stjörnuatugunarstöð við Lambhús á Álftanesi

Á tímum upplýsingastefnu í Evrópu voru stjörnuathuganir stundaðar á Bessastöðum. Þangað kom Rasmus Lievog, norskur fræðimaður í umboði danska konungsins. Hann settist að í Lambhúsum, sem er hjáleiga frá Bessastöðum, og vann þar mælingar sínar og rannsóknir frá 1780 til 1804, í takt við þeirra tíma hefðir. Rasmus fór aftur utan rétt áður en lærði skólinn flutti frá Hólavöllum í Reykjavík til Bessastaða og barnafræðslan var aflögð á Hausastöðum. Þetta voru því nokkrir umbrotatímar, en nánar verður sagt frá þessu og fleiru í fyrirlestrum sem verða haldnir laugardaginn 3. október. Fyrirlestrarnir verða í Bessastaðakirkju, sem er vel við hæfi, því upphaflega stóð til að koma fyrir aðstöðu til stjörnuathugana í turni kirkjunnar er steinkirkjan var reist.

Aðgangur er frír og allir velkomnir í boði staðarins og þeirra sem að dagskránni standa.

Dagskrá: Stjörnuathuganastöð í Lambhúsum á ofanverðri 18. öld.

Opinn fundur í Bessastaðakirkju laugardaginn 3. okt 2009, hefst klukkan 14:00.

Forseti Íslands, Ólafur R. Grímsson, opnar fundinn með ávarpi.

Tveir fyrirlestrar verða fluttir, hvor um sig um hálfrar klukkustunda langir:

1. Einar H. Guðmundsson stjarneðlisfræðingur fjallar um “Stjarnmælingar í Lambhúsum”.
2. Trausti Jónsson veðurfræðingur og Hilmar Garðarsson sagnfræðingur fjalla um “Verðurathuganir Rasmus Lievog”.

Fyrirlestur um uppruna lífsins

Guðmundur Eggertsson, „faðir erfðafræðinnar á Íslandi” mun halda erindi um uppruna lífsins laugardaginn 3 október klukkan 13:00 í stofu 132 í Öskju, Náttúrufræðihúsi Háskóla Íslands. Líf á jörðinni er allt af sömu rót, en stærstu spurningunni er ósvarað. Hvernig varð lífið til? Kviknaði líf á jörðinni, einhvern tímann aftur í grárri forneskju, eða fluttist það til jarðarinnar frá öðrum hnöttum? Guðmundur er fróðastur íslendinga á þessu sviði. Hann hefur rýnt í margar ólíkar tilgátur, tilraunir og röksemdir sem settar hafa verið fram um forsendur og tilurð lífs. Hann mun gefa yfirlit um sögu hugmynda okkar um uppruna lífsins, kryfja hinar margvíslegu tilgátur og benda á hvernig við komumst nær hinu sanna í málinu.

Guðmundur er emeritus prófessor við Líf og umhverfisvísindadeild HÍ, og stundaði kröftugar rannsóknir í sameindaerfðafræði, sérstaklega á eiginleikum tRNA og genum úr hitakærum bakteríum. Guðmundur hefur gefið út tvær bækur almenns eðlis um erfðafræði (Líf af lífi) og um tilurð lífs á jörðinni (Leitin að uppruna lífs, líf á jörð, líf í alheimi), báðar útgefnar af Bjarti.

Erindið er hluti af fyrirlestraröð í tilefni 200 ára afmælis Charles Darwin sem fram fer haustið 2009.

Dagskrá má nálgast á darwin.hi.is.

Erindið er öllum opið og verður flutt á íslensku. 

Þess má geta að Guðmundur var gestur síðasta Vísindaþáttar á Útvarpi Sögu þar sem hann fræddi hlustendur um uppruna lífsins. Þátturinn er kominn á netið og má nálgast hér.