Könnun Mars

Segja má að könnun Mars sé þyrnum stráð. Af 35 geimförum sem hafa verið send þangað hafa aðeins 16 geimför skilað einhverjum árangri. Önnur hafa annað hvort týnst eða ekki komist á loft. Af þessum 16 heppnuðu leiðöngrum hafa aðeins 5 lent heilu og höldnu á Mars og náð að senda myndir og upplýsingar tilbaka.

Fyrstu tilraunirnar til að senda geimfar til Mars voru gerðar 1960 þegar Sovétmenn reyndu að senda tvö geimför þangað en mistókst. Árið 1962 flaug Mariner 4 framhjá Mars og tók fyrstu nærmyndirnar af yfirborðinu – 21 talsins. Árið 1976 sendi Víkingur 1 svo fyrstu myndina af yfirborði Mars og sést hún hér til hægri. Í dag eru rannsóknir á Mars mun ítarlegri og ganga áætlanir manna út á að senda a.m.k. tvö geimför til Mars á um 26 mánaða fresti en þá er afstaða Mars og jarðar bestar.

Tafla yfir Marsleiðangra

Leiðangur:	Land:	Skotið á loft:	Lok leiðangurs:	Markmið:	Niðurstaða:
Marsnik 1		10. okt. 1960	10. okt. 1960	Framhjáflug	Komst ekki á braut.
Marsnik 2		14. okt. 1960	14. okt. 1960	Framhjáflug	Komst ekki á braut.
Spútnik 22		24. okt. 1962	24. okt. 1962	Framhjáflug	Komst aðeins á braut um jörðu.
Mars 1		1. nóv. 1962	21. mars 1963	Framhjáflug	Safnaði gögnum en samband rofnaði áður en geimfarið komst til Mars
Spútnik 24		4. nóv. 1962	19. jan. 1963	Framhjáflug	Komst ekki burt af braut jarðar.
Mariner 3		5. nóv. 1964	5. nóv. 1964	Framhjáflug	Mistök við geimskot sendi geimfarið af braut. Er á braut um sólina.
Mariner 4		28. nóv. 1964	21. des. 1967	Framhjáflug	Fyrsta geimfarið sem flaug framhjá Mars, tók 21 mynd.
Zond 2		30. nóv. 1964	Maí 1965	Framhjáflug	Samband rofnaði.
Mariner 6		24. feb. 1969	Ágúst 1969	Framhjáflug	Flaug framhjá Mars, tók 75 myndir.
Mariner 7		27. mars 1969	Ágúst 1969	Framhjáflug	Flaug framhjá Mars, tók 126 myndir.
Leiðangrar (1970-1990):	Land:	Skotið á loft:	Lok leiðangurs:	Markmið:	Niðurstaða:
Mariner 8		8. maí 1971	8. maí 1971	Brautarfar	Komst ekki á loft.
Kosmos 419		10. maí 1971	12. maí 1971	Lendingarfar	Komst aðeins á braut um jörðu.
Mars 2		19. maí 1971	22. ágúst 1972	Brautarfar - lendingarfar	Komst á braut um Mars, lendingarfarið brotlenti 27. nóvember 1971
Mars 3		28. maí 1971	22. ágúst 1972	Brautarfar - lendingarfar	Komst á braut um Mars, lendingafarið missti samband örskömmu eftir lendingu.
Mariner 9		30. maí 1971	27. okt. 1972	Brautarfar	Komst á braut um Mars, tók 7329 myndir.
Mars 4		21. júlí 1973	10. feb. 1974	Brautarfar	Flaug framhjá Mars.
Mars 5		25. júlí 1973	21. feb. 1974	Brautarfar	Komst á braut en entist aðeins níu daga umhverfis Mars.
Mars 6		5. ágúst 1973	12. mars 1974	Lendingarfar	Engin gögn eftir lendingu.
Mars 7		9. ágúst 1973	9. mars 1974	Lendingarfar	Lendingarfar losnaði of fljótt.
Viking 1		20. ágúst 1975	13. nóv. 1982	Brautarfar - lendingarfar	Fyrsta heppnaða lendingin á Mars. Starfaði í nokkur ár.
Viking 2		9. sept. 1975	11. apríl 1980	Brautarfar - lendingarfar	Önnur heppnaða lendingin á Mars. Starfaði í nokkur ár.
Fóbos 1		7. júlí 1988	2. sept. 1988	Brautarfar - lendingarfar	Samband rofnaði fyrir komuna til Mars. Átti að lenda á tunglinu Fóbos.
Fóbos 2		12. júlí 1988	27. mars 1989	Brautarfar - lendingarfar	Komst á braut og sendi gögn til jarðar. Samband rofnaði fyrir lendingu á Fóbosi.
Leiðangrar (1990-2000):	Land:	Skotið á loft:	Lok leiðangurs:	Markmið:	Niðurstaða:
Mars Observer		25. sept. 1992	21. ágúst 1993	Brautarfar	Samband rofnaði rétt fyrir komuna til Mars.
Mars Global Surveyor		7. nóv. 1996	5. nóv. 2006	Brautarfar	Entist lengst allra Mars-kanna hingað til. Samband rofnaði eftir níu ár á braut um Mars.
Mars 96		16. nóv. 1996	17. nóv. 1996	Brautarfar - lendingarfar	Mistök við geimskot varð til þess að geimfarið brotlenti í Kyrrahafið.
Mars Pathfinder		4. des. 1996	27. sept. 1997	Lendingarfar - jeppi	Árangursríkur leiðangur, entist í þrjá mánuði. Fyrsti jeppinn á Mars.
Nozomi		3. júlí 1998	9. des. 2003	Brautarfar	Komst aldrei á braut um Mars.
Mars Climate Orbiter		11. des. 1998	23. sept. 1999	Brautarfar	Brotlenti á yfirborði Mars.
Mars Polar Lander		3. jan. 1999	3. des. 1999	Lendingarfar	Samband rofnaði skömmu fyrir komuna til Mars. Er talið hafa brotlent.
Leiðangrar (2000-2010)	Land:	Skotið á loft:	Lok leiðangurs:	Markmið:	Niðurstaða:
2001 Mars Odyssey		7. apríl 2001	Ólokið	Brautarfar	Kom til Mars 24. október 2001 og er enn á braut um Mars í gagnaöflun.
Mars Express		2. júní 2003	Ólokið	Brautarfar	Kom til Mars 25. desember 2003 og er enn á braut um Mars í gagnaöflun.
Beagle 2		2. júní 2003	6. feb. 2004	Lendingarfar	Kom til Mars með Mars Express 26. des. 2003 en samband rofnaði skömmu fyrir lendingu og brotlenti.
Spirit		10. júní 2003	Ólokið	Jeppi	Lenti heilu og höldnu á Mars 4. janúar 2004 og er enn að störfum.
Opportunity		7. júlí 2003	Ólokið	Jeppi	Lenti heilu og höldnu á Mars 25. janúar 2004 og er enn að störfum.
Rosetta		2. mars 2004	Ólokið	Framhjáflug	Flaug framhjá Mars 25. febrúar 2007 á leið sinni að halastjörnunni 67P/Churyumov-Gerasimenko
Mars Reconnassaince Orbiter		12. ágúst 2005	Ólokið	Brautarfar	Komst á braut um Mars 10. mars 2006 og er enn í gagnaöflun.
Phoenix		4. ágúst 2007	3. nóv. 2008	Lendingarfar	Lenti heilu og höldnu á Mars 25. maí 2008. Uppgötvaði vatnsís, efnagreindi jarðveginn og fylgdist náið með veðurfarinu.
Dawn		27. sept. 2007	Ólokið	Framhjáflug	Flýgur framhjá Mars árið 2009 á leið til smástirnisins Vestu og dvergreikistjörnunnar Ceres.
Leiðangrar (2011-)	Land:	Skotið á loft:	Lok leiðangurs:	Markmið:	Niðurstaða:
Mars Science Laboratory		Nóv. 2011	Ólokið	Jeppi
MAVEN		Okt. 2013	Ólokið	Brautarfar
ExoMars		Nóv. 2013	Ólokið	Jeppi
Mars Scout 3		2018?	Ólokið	Brautarfar eða lendingarfar
Mars Sample Return		2020?	Ólokið	Lendingarfar

Heimildir