Stjörnufræðivefurinn - Stjörnuskoðun í mars 2010

Stjörnuskoðun í mars 2010

Athugaðu, opna í nýjum glugga.

Margt er að sjá á næturhimninum í marsmánuði. Reikistjarnan Mars skín skært hátt á himni í suðaustri eftir sólarlag. Hún er appelsínugul að lit í stjörnumerkinu Krabbanum. Þótt Krabbinn sé ekki áberandi á himninum þá er auðvelt að finna bæði Tvíburana og Ljónið sem eru næstu stjörnumerki í dýrahringnum.

Á myndinni sést hvernig konungur dýranna ræður ríkjum á himninum í suðaustri. Marsmánuður er tilvalinn til þess að skoða reikistjörnurnar í grennd við Ljónið. Reikistjörnurnar Satúrnus og Mars skera sig úr á himninum því þær tindra ekki (sjá svar á Vísindavefnum). Hringar Satúrnusar sjást í litlum stjörnusjónauka sem strik þegar hann er kominn sæmilega hátt á loft. Í stjörnusjónauka má einnig sjá að Mars er ekki depill heldur lítil hringskífa á himininum. Við góð skilyrði má greina landslag á honum í meðalstórum eða stórum stjörnusjónauka.

Hér fyrir neðan er slóð á pdf-skjal (rúmlega 1 MB) með stjörnukorti (fremri síðan) og leiðbeiningum fyrir byrjendur í stjörnuskoðun (aftari síðan). Við hvetjum alla sem það geta til þess að prenta út kortið og leiðbeiningarnar og kíkja á næturhimininn á fallegu haustkvöldi.

Hér fyrir neðan er kort af himninum yfir Reykjavík sem uppfærist sjálfkrafa (af vefsíðunni AstroViewer.com). Á vefsíðunni er einnig hægt að fá upp stærra kort þar sem stilla má dagsetningu og tíma að vild.

Gagnvirkt stjörnukort fyrir himininn yfir Íslandi

Einnig viljum við minnast á vefsíðurnar okkar um sólkerfið og stjörnumerkin.

Sjást norðurljós í kvöld?

Ef rauðleitur norðurljósakragi er yfir Íslandi á þessari mynd ættu norðurljós að sjást í kvöld. Kortið sýnir núverandi útbreiðslu og staðsetningu norðurljósakragans og er byggt á nýjustu mælingum bandaríska POES-gervitunglsins. Eftir því sem kraginn er rauðleitari og breiðari, þeim mun öflugari norðurljóst ættu að sjást. Það eru rafhlaðnar agnir frá sólinni sem valda norðurljósum og er helst að sjá kraftmikil norðurljós þegar mikil virkni er á yfirborði sólar og margir sólblettir sýnilegir (sjá nánar um myndun norðurljósa í svari á Vísindavef Háskóla Íslands).

Sjá nánar: Fréttir af sólinni og geimveðrinu

Annað markvert sem tengist stjörnufræði

Við minnum loks á Vísindaþáttinn, sem er á dagskrá alla þriðjudaga milli klukkan 17:00 og 18:00 á Útvarpi Sögu 99,4. Í hverjum þætti er farið yfir hvað sjá má himninum. Hér eru upptökur af þáttunum í vetur.

Eldri greinar um stjörnuskoðun mánaðarins

Hér er safn greina sem hafa birst undir heitinu „Stjörnuskoðun mánaðarins“.