M66 - Þyrilvetrarbraut í Ljóninu

Athugaðu, opna í nýjum glugga. Prenta útSenda hlekk á þessa síðu til vinar

Digg This! Del.icio.us; Reddit Stumble It! Facebook

Messier 66
Messier 66
Þyrilvetrarbrautin M66 á mynd sem tekin var með VLT sjónaukum ESO í Chile
Helstu upplýsingar
Stjörnumerki Ljónið
Stjörnulengd 11klst 20mín 15,0sek
Stjörnubreidd +12° 59′ 30″
Fjarlægð ~35 milljón ljósár 
Sýndarbirtustig 8,9
Hornstærð
9,1 x 4,2 bogamínútur
Tegund
Sb
Sjónstefnuhraði
727 ± 3 km/s

Messier 66 (M65, NGC 3627) er þyrilvetrarbraut í um 35 milljón ljósára fjarlægð í stjörnumerkinu Ljóninu. Vetrarbrautin er hluti af Ljónsþrenningunni svonefndu sem samanstendur af þyrilvetrarbrautunum M65, M66 og NGC 3628.

Franski stjörnufræðingurinn Charles Messier uppgötvaði M66 og færði í skrá sína þann 1. mars, 1780 ásamt nágrannavetrarbrautinni M66. Í skrá sinni tekur Messier fram að hann hafi ekki séð vetrarbrautirnar tvær árið 1773 þegar halastjarna fór milli þeirra þann 1. og 2. nóvember það ár, líklega vegna birtu halastjörnunnar. 

M66 er talsvert stærri en nágranninn M65. Hún er 96 þúsund ljósár í þvermál og nokkuð afmynduð vegna þyngdartogsins sem verkar milli vetrarbrautanna í Ljónsþrenningunni. Þyrilarmarnir eru ósamhverfir, sem er harla óvenjulegt því oftast vinda þétt gas- og ryksvæði og nýmyndaðar stjörnur upp á miðju vetrarbrautar á samhverfan hátt. Kjarninn er heldur ekki í miðju vetrarbrautarinnar. Í þyrilörmunum sjást stjörnuþokur og nýmyndaðar stjörnuþyrpingar.

Frá árinu 1973 hafa fjórar sprengistjörnur sést í M66, seinast árið 2009:

  • 1973R sem var sprengistjarna af gerð II. Hún fannst 12. desember 1973 og náði 15. birtustigi.
  • 1989B fannst 31. janúar 1989 og náði birtustigi 12,2 þann 1. febrúar 1989.
  • 1997bs fannst 15. apríl 1997 og náði 17. birtustigi. Sprengistjarna af gerð IIn.
  • 2009hd fannst 2. júlí 2009 og náði birtustigi 15,8

Myndir

 

Tenglar

  • Messier 66 á WikiSky: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, H-α, Röntgen, ljósmynd
  • Mynd Robert Gendler af M66

Heimildir

  1. NASA/IPAC Extragalactic Database
  2. SEDS Messier: Messier 66

 

- Sævar Helgi Bragason

Digg This! Del.icio.us; Reddit Stumble It! Facebook