Athugaðu, opna í nýjum glugga. Prenta útSenda hlekk á þessa síðu til vinar

Digg This! Del.icio.us; Reddit Stumble It! Facebook

Vetrarþríhyrningurinn

Vetrarþríhyrningurinn er ímyndaður þríhyrningur sem þrjár áberandi bjartar og fallegar stjörnur mynda. Þetta eru þær Betelgás í stjörnumerkinu Óríon, Síríus í Stórahundi og Prókýon í Litlahundi.

Stjörnur Vetrarþríhyrningins eru allar meðal tíu skærustu stjarna á næturhimninum. Síríus er bjartasta fastastjarnan séð frá jörðinni og eru það einungis reikistjörnurnar Venus, Mars og Júpíter sem geta orðið bjartari en hún. Prókýon er í sjöunda sæti yfir björtustu stjörnurnar og Betelgás í því níunda. Síríus og Prókýon eru meðal nálægustu sólstjarnanna við sólina okkar og virðast því bjartar vegna nálægðar við okkur. Betelgás er aftur á móti á meðal stærstu sólstjarna sem þekkjast. Hún er um þúsund sinnum breiðari en sólin og mun einn daginn enda ævi sína sem sprengistjarna. Þar sem hún er í um 600 ljósára fjarlægð mun lífið á jörðinni líklega ekki verða fyrir áhrifum frá sprengingunni.

Stjarna Stjörnumerki Sýndarbirtustig Ljósafl (sól = 1)
Litrófsgerð
Fjarlægð (ljósár)
Síríus Stórihundur -1,46 25 A1 9
Prókýon Litlihundur 0,34 8 F5 11
Betelgás Óríon 0,58 105.000
M2 640

Vetrarþríhyrningurinn er fremur lágt á lofti yfir Íslandi á kvöldin um miðjan vetur (frá desember og fram í mars).

Á suðurhveli jarðar er þríhyrningurinn „á hvolfi“ og tiltölulega hátt á lofti á sumrin. Þar er vetrarþríhyrningurinn því kallaður sumarþríhyrningurinn.

Óríon og Vetrarþríhyrningurinn
Vetrarþríhyrningurinn og Óríon. Myndin er úr Starry Night forritinu.

Sjá nánar: Stjörnumerkin
Sjá nánar: Himinhvelfingin
Sjá nánar: Leiðarmerki
Sjá nánar: Sumarþríhyrningurinn

Heimildir:

  1. Vefsíða um Björtustu stjörnurnar á Wikipediu (skoðuð 27. janúar 2010).
  2. Vefsíða um Betelgás á Wikipediu (skoðuð 27. janúar 2010).
  3. Vefsíða um Síríus á Wikipediu (skoðuð 27. janúar 2010).
  4. Vefsíða um Prókýon á Wikipediu (skoðuð 27. janúar 2010).
Digg This! Del.icio.us; Reddit Stumble It! Facebook